Chirurgia bariatryczna – Operacje bariatryczne
Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) otyłość stanowi nieprawidłowe bądź nadmierne gromadzenie się tkanki tłuszczowej, prowadzące do wystąpienia szeregu zaburzeń ze strony organizmu. Nadmierna masa ciała jest więc problemem natury nie tylko estetycznej, jak przyjęto uważać w większej części społeczeństwa, ale przede wszystkim czynnikiem ryzyka rozwoju wielu poważnych chorób przewlekłych niezakaźnych, w tym schorzeń metabolicznych.
W 1998 roku Światowa Organizacja Zdrowia uznała otyłość za najpoważniejszy przewlekły problem zdrowotny współczesnego świata. W ciągu ostatnich 30 lat liczba osób otyłych na świecie się potroiła. Według WHO w 2014 roku u 39% dorosłych na świecie stwierdzono nadwagę, a u 13% otyłość. Obecnie w Europie około 20% dzieci ma nadwagę, a wskaźnik BMI już blisko 1/3 z nich osiąga wartości świadczące o otyłości.
Otyłość może prowadzić do wielu chorób związanych z otyłością:
- nadciśnienia tętniczego, chorób krążenia
- cukrzycy typu 2,
- miażdżycy,
- choroby zwyrodnieniowej wielostawowej
- nowotworów endometrium, jajników, piersi, prostaty, jelita grubego,
- kamicy żółciowej, zapalenia trzustki,
- dny moczanowej,
- zespołu bezdechu sennego,
- bezpłodności (na skutek m.in. zmian hormonalnych i zaburzeń owulacji).
- Nietrzymania moczu i wielu innych chorób
Wiele z tych schorzeń, ściśle związane z otyłością, łagodnieje lub ustępuje po skutecznej redukcji masy ciała. Cukrzyca typu II bywa przy tym jednym z pierwszych powikłań, które reaguje na trwałą utratę masy ciała.
Bariatria – Według wytycznych opracowanych przez ekspertów z zakresu chirurgii bariatrycznej do leczenia operacyjnego można zakwalifikować osoby w wieku od 18 do 65 lat, u których współpraca z dietetykiem i fizjoterapeutą nie wpłynęła na znaczącą redukcję masy ciała. Kwalifikacja do zabiegu bariatrycznego obejmuje pacjentów, u których pomimo leczenia zachowawczego:
- BMI jest równe lub wyższe niż 40 kg/m2,
- BMI znajduje się w przedziale 35–40 kg/m2 i występują u nich choroby, które zrzucenie wagi może znacząco zahamować, takie jak: cukrzyca typu 2 czy nadciśnienie tętnicze,
- BMI wynosi od 30 do 34,9 kg/m2 i cierpią na cukrzycą typu 2, ale pomimo stosowania leków i insuliny utrzymuje się u nich stan hiperglikemii
O ostatecznej kwalifikacji decyduje indywidualna ocena lekarska, ponieważ tylko dobrze dobrany rodzaj operacji bariatrycznej zapewnia skuteczne leczenie i trwałe efekty odchudzania.
Leczenie chirurgiczne otyłości olbrzymiej rozpocząłem w 2003 roku. Było to założenie regulowanej opaski na żołądek. Jedną operację wykonałem metodą klasyczną, kolejne już laparoskopowo, zatem przeprowadziłem pierwszą laparoskopową operację bariatryczną w regionie łódzkim i jedną z pierwszych laparoskopowo w Polsce. Niedługo potem wykonałem pionową gastroplastykę metodą klasyczną. Wkrótce opracowałem małoinwazyjny laparoskopowy sposób wykonania pionowej gastroplastyki żołądka, która przez kilka lat była główną stosowaną przeze mnie metodą operacyjnego leczenia otyłości olbrzymiej. Pod koniec pierwszej dekady lat 2000 wprowadziłem laparoskopową rękawową resekcję żołądka oraz laparoskopowe wyłączenie żołądkowe, tzw. gastric bypass. Te dwa rodzaje zabiegu chirurgicznego dominują w mojej praktyce do dziś ze względu na bardzo wysoką skuteczność i niewielki odsetek komplikacji.
Długi czas wykonywania operacji bariatrycznych (od 2003 roku) oraz obecnie ponad 100–130 zabiegów bariatrycznych rocznie wykonywanych przeze mnie lub z moim udziałem pozwoliły nabyć odpowiednie umiejętności i osiągnąć właściwe doświadczenie, które, jak się podkreśla, jest głównym czynnikiem ograniczającym ryzyko powikłań po operacjach otyłości olbrzymiej.
Wielokrotnie organizowałem szkoleniowe warsztaty z techniki operacyjnej otyłości olbrzymiej, podczas których wykonywałem operację na żywo laparoskopowej rękawowej resekcji żołądka i wyłączenia żołądka (gastric bypass) transmitowane do dużego audytorium chirurgów, jak i kameralne warsztaty z obecnością na sali operacyjnej kilku zaproszonych chirurgów z całej Polski.
W 2019 roku miałem przyjemność gościć w Łodzi na sali operacyjnej ówczesnego Prezydenta największej światowej organizacji chirurgów bariatrycznych IFSO (International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders), dra Almino Cardoso Ramosa, który sam wykonuje ponad 1000–1400 operacji bariatrycznych rocznie w São Paulo w Brazylii. Jego obecność na sali operacyjnej podczas wykonywanych przeze mnie rękawowej resekcji żołądka i gastric bypass, wnikliwa ocena mojej techniki operacyjnej oraz podzielenie się pewnymi trikami i radami wynikającymi z jego olbrzymiego doświadczenia doprowadziły do kolejnej niewielkiej modyfikacji techniki operacyjnej, skutkującej znaczną redukcją i tak niewielkiej liczby powikłań, w szczególności wystąpienia nieszczelności szycia nowego żołądka.
Wymienione poniżej metody leczenia bariatrycznego wykonuję wyłącznie laparoskopowo:
- Rękawowa resekcja żołądka to zabieg polegający na usunięciu znacznej części żołądka i pozostawieniu wąskiej części żołądka w kształcie rękawa. Powoduje on zmniejszenie objętości żołądka o około 60–80%. Tak duża redukcja objętości żołądka ogranicza ilość pokarmu, jaką pacjent może jednorazowo spożyć, a dodatkowo wpływa na wydzielanie hormonu głodu (greliny), co ułatwia proces odchudzania.
- Wyłączenie żołądkowo-jelitowe (gastric bypass) to zabieg chirurgiczny, dzięki któremu pokarm przebywa krócej w jelicie cienkim, przez co część składników, w tym cukry, węglowodany i tłuszcze, nie ulega w pełni strawieniu i wchłonięciu. Tego rodzaju zmiana wchłaniania może wiązać się z niedoborami witamin i mikroelementów, dlatego po zabiegu zalecam stałą suplementację. Metoda ta pozwala zmniejszyć masę ciała nawet o 80–85% jej nadmiaru i daje bardzo dobre, trwałe efekty odchudzania oraz korzyści metaboliczne.
- Opaska żołądkowa to najmniej skuteczna z wymienionych metod leczenia otyłości. Polega na założeniu specjalnej silikonowej opaski przy wpuście żołądka. Wydziela ona mały, 20–25 ml zbiornik kilka centymetrów poniżej przełyku, dzięki czemu ogranicza ilość spożywanego pokarmu i prowadzi do zmniejszenia wielkości żołądka funkcjonalnego. Obecnie stosowana jest rzadko przez chirurgów potrafiących wykonać dwie pierwsze operacje, ze względu na mniejszą skuteczność trwałej utraty wagi.
- Inne metody, jak wyłączenie dwunastniczo-krętnicze z pojedynczym zespoleniem (SADI), zarezerwowane są do operacji rewizyjnych.
- Balon żołądkowy służy jedynie do wstępnego przygotowania do operacji w wybranych wskazaniach i jest nieskuteczną metodą leczenia otyłości olbrzymiej. Nie wykonuję tej procedury.
- Endoskopowe zmniejszenie żołądka (OverStitch) nie ma dobrze udokumentowanej wieloośrodkowymi badaniami skuteczności. Wcześniejsze próby endoskopowego zwężania żołądka bywały zawodne i prowadziły do szybkiego nawrotu masy ciała oraz utraty uzyskanych efektów. Nie wykonuję tej procedury.
dr n. med.
Jacek Cywiński
Doświadczony chirurg ogólny
Umów konsultację
Chcesz dowiedzieć się, czy kwalifikujesz się do operacji bariatrycznej?
Potrzebujesz indywidualnej oceny, planu leczenia i odpowiedzi na pytania o rekonwalescencję?
Umów konsultację – jestem, by pomóc Ci zrobić pierwszy krok w stronę zdrowszego życia.
chirurgiczne leczenie otyłości
ryzyko wystąpienia
operacja zmniejszenia żołądka
kcm clinic klinika leczenia otyłości
metody chirurgicznego leczenia otyłości
przyjmowanego pokarmu
FMC Centrum Medyczne
Łódź, ul. Kopernika 48/50
czwartki/piątki od godz. 16.00 lub soboty od godz. 9.00
tel. do rejestracji: 42 636 40 60 lub 42 231 56 08
SalveMedica
Łódź, ul. Szparagowa 10
wtorki od godz. 16.00
tel. do rejestracji: 42 254 64 84 lub 42 254 64 12, 422546400/01